قانون نویس

توسط: حسین جعفرزاده

برای کشف بهترین قوانینی که به درد ملل بخورد یک عقل کل لازم است که تمام شهوات انسانی را ببیند ولی خود هیچ حسی نکند. با طبیعت هیچ رابطه ای نداشته باشد ولی آن را کاملا بشناسد. سعادت او مربوط به ما نباشد ولی حاضر بشود به سعادت ما کمک کند. بالاخره به افتخاراتی اکتفا نماید که به مرور زمان علنی می گرددیعنی در یک قرن خدمت کند و در قرن دیگر نتیجه بگیرد.
بنابر آن چه گفته شد، فقط خدایان می توانند چنان که شاید و باید برای مردم قانون بیاورند.
روح بزرگ قانون نویس تنها معجزه ای است که می تواند صدق مأموریت او را به خلق ثابت نماید.
هر کسی می تواند مطالبی بر روی الواح سنگی نقر کند، یا روابط دروغین خود را با خدایان به رخ مردم بکشد، یا مرغی را تربیت کند که در گوش او سخن گوید و یا وسایل مزخرف دیگری برای فریب دادن مردم و تحمیل فکر خود جعل نماید. حتی ممکن است چنین شخصی تصادفا گروهی دیوانه را دور خود جمع کند، ولی هیچ وقت تأسیس یک امپراتوری نخواهد نمود و تشکیلات بی سروته خود را با خویشتن به گور خواهد برد.
عظمت دروغین یا عناوین ظاهری ممکن است مردم را فریب دهد و رابطه ی موقتی بین آن ها ایجاد نماید، لیکن فقط عقل و حکمت می تواند این رابطه را برقرار نگاه دارد. شریعت فرزند اسماعیل که از ده قرن پیش بر تمام دنیا حکمفرماست هنوز هم از عظمت مردان بزرگی که آن را تدوین نموده اند حکایت می کند. فلاسفه ی خود پسند و متدینین متعصب و لجوج (غربی)، به کار این مردان بزرگ ایراد می گیرند و آنان را خوش طالع می دانند، ولی مرد سیاسی واقعی در تشکیلات ایشان قریحه ی بزرگی را می بیند که موجد موسساتی با دوام است.

.
قرارداد اجتماعی،روسو،ص۹۶-۱۰۱